โครงการจัดทำแหล่งเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนสุราษฎร์ธานี
ห้องเรียนสีชมพู  สมุดเยี่ยม โคลงสี่สุภาพ  โคลงภาพฉบับสมบูรณ์

รูปที่ ๑๐ แผ่นดินสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ

๏    บุเรงนองนามราชเจ้า	จอมรา มัญเฮย
ยกพยหแสนยา	ยิ่งแกล้ว
มอญม่านประมวลมา	สามสิบ หมื่นแฮ
ถึงอยุธเยศแล้ว	หยุดใกล้นครา

๏    พระมหาจักรพรรดิเผ้า	ภูวดล สยามเฮย
วางค่ายรายรี้พล	เพียบหล้า
ดำริจักใคร่ยล	แรงศึก
ยกนิกรทัพกล้า	ออกตั้งกลางสมร

 

๏    บังอรอัครเรศผู้	พิสมัย ท่านนา
นามพระสุริโยทัย	ออกอ้าง
ทรงเครื่องยุทธพิไชย	เช่นอุป ราชแฮ
เถลิงคชาธารคว้าง	ควบเข้าขบวนไคล

 

๏    พลไกรกองน่าเร้า	โรมรัน กันเฮย
ช้างพระเจ้าแปรประจัญ	คชไท้
สารทรงซวดเซผัน	หลังแล่น เตลิดแฮ
เตลงขับคชไล่ใกล้	หวิดท้ายคชาธาร

 

๏    นงคราญองค์เอกแก้ว	กระษัตรีย์
มานมนัสกัตเวที	ยิ่งล้ำ
เกรงพระราชสามี	มลายพระ ชนม์เฮย
ขับคเชนทรเข่นค้ำ	สะอึกสู้ดัสกร

๏    ขุนมอญร่อนง้าวฟาด	ฉาดฉะ
ขาดแล่งตราบอุระ	หรุบดิ้น
โอรสรีบกันพระ	ศพสู่ นครแฮ
สูญชีพไป่สูญสิ้น	พจน์ผู้สรรเสริญ

รูปที่ ๕๖ แผ่นดินสมเด็จพระเจ้าเสือ ภาพพันท้ายนรสิงห์ถวายชีวิต

๏    สรรเพชญที่แปดเจ้า	อยุธยา
เสด็จประพาสทรงปลา	ปากน้ำ
ล่องเรือเอกไชยมา	ถึงโคก ขามพ่อ
คลองคดโขนเรือค้ำ	ขัดไม้หักสลาย

 

๏    พันท้ายตกประหม่าสิ้น	สติคิด
โดดจากเรือทูลอุทิศ	โทษร้อง
พันท้ายนรสิงห์ผิด	บทฆ่า เสียเทอญ
หัวกับโขนเรือต้อง	คู่เส้นทำศาล

 

๏    ภูบาลบำเหน็จให้	โทษถนอม ใจนอ
พันไม่ยอมอยู่ยอม	มอดม้วย
พระโปรดเปลี่ยนโทษปลอม	ฟันรูป แทนพ่อ
พันกราบทูลทัดด้วย	ท่านทิ้งประเพณี

 

๏    ภูมีปลอบกลับตั้ง	ขอบรร ลัยพ่อ
จำสั่งเพชฌฆาตฟัน	ฟาดเกล้า
โขนเรือกับหัวพัน	เซ่นที่ ศาลแล
ศาลสืบกฤติคุณเค้า	คติไว้ในสยาม

 

คำอธิบายศัพท์และข้อความ
กฤติคุณ	ชื่อเสียงโดยคุณงามความดี
ขุนมอญ	พระเจ้าแปรซึ่งเป็นกษัตริย์พม่า
โขนเรือ	ไม้ที่ต่อเสริมหัวเรือให้งอนเชิดขึ้นไป
คชาชาญ	ช้างทรง ช้างพระที่นั่ง
คว้าง	เคลื่อนลอยไปอย่างรวดเร็ว
เครื่องยุทธพิชัย	เครื่องแต่งกายที่แต่งออกรบ
ไคล	เข้าขบวนและเคลื่อนที่ไป
ดัสกร	ข้าศึก ศัตรู
เตลง	ตะเลง หมายถึงมอญ พงศาวดารไทยเรียกทัพพม่าว่า ตะเลง เพราะ พม่าเกณฑ์มอญซึ่งเป็นเชลยมาเป็นไพร่พล
เถลิง	ขึ้น ใช้กับเถลงถวัลราชสมบัติ เถลิงศก
ทรงปลา	ตกปลา
นิกร	หมู่พวก
ประจัญ	ปะทะสู้รบ
เผ้าภูวดล	พระเจ้าแผ่นดิน
มาน	มี
ม่าน	พม่า
รามัญ	มอญ
โรมรัน	รบพุ่ง
สมร	(สมรภูมิ )การรบ
สาร	ช้างใหญ่

สมุดเยี่ยม

คุณเป็นผู้เยี่ยมชมลำดับที่ ตั้งแต่ ๒๕ ธันวาคม ๒๕๔๔
ปรับปรุงล่าสุดเมื่อวันที่ ๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๐