ยาขอบ ผู้เขียนสามก๊กฉบับวณิพก กล่าวถึงหนังสือสามก๊กฉบับ ราชบัณฑิตสภา ในลักษณะข้อเสนอแนะ
ต่อผู้อ่านไว้ว่า “สามก๊ก เป็นเรื่องที่อ่านครั้งที่สองสนุกกว่าเมื่ออ่านจบแรก อ่านครั้งที่สามสนุกกว่าเมื่ออ่านจบที่สอง
... สามก๊ก อาจเป็นหนังสือที่อ่านจบ เดียวเบื่อก็ได้ แต่ถ้าผู้ใดได้อ่านอย่างจริงจัง พินิจพิเคราะห์สักสามสี่จบแล้ว
สามก๊ก ก็จะกลายเป็นหนังสือที่อ่านไม่รู้จักเบื่อ ที่ว่าเป็นหนังสือรสประหลาดนั้น ประหลาดดังนี้”

     สมัยหนึ่ง กระทรวงศึกษาธิการ ใช้สามก๊กตอนโจโฉแตกทัพเรือ ซึ่งมีเนื้อความไพเราะจับใจ เป็นบทเรียน
ภาษาไทยให้เยาวชนได้ ศึกษาแลเป็นแบบสำหรับหัดเรียงความกันในโรงเรียน

     ลุงอ่ำ อยากให้หลานทุกคนอ่านหนังสือสามก๊ก ตอนที่มีอรรถรส ที่ดีเลิศเช่นนี้
หลานทั้งหลาย จงมานั่งลงหน้าจอก่อนเถิดลุงอ่ำจะย่อเนื้อความ

ของสามก๊กตอนที่ว่านี้ให้ฟัง แต่ก่อนที่จะถึงเนื้อความตอนที่โจโฉ แตกทัพเรือ พวกเราควรได้รู้เรื่องของสามก๊ก
โดยย่อ นับตั้งแต่ต้น เรื่องเสียก่อนดังนี้

     ครั้งหนึ่ง กษัตริย์ของแผ่นดินจีนพระองค์หนึ่ง ทรงนามว่าพระเจ้า เหี้ยนเต้ ขึ้นเสวยราชย์ตั้งแต่ปี
พ.ศ. ๗๓๓ ขณะที่มีพระชนมายุได้ เพียง ๙ พระชันษา โดยขุนนางใจหยาบช้าคนหนึ่ง ชื่อตั๋งโต๊ะ
ถอด พระเจ้าแผ่นดินองค์เดิมออก แลยกพระเจ้าเหี้ยนเต้ขึ้นเป็นพระเจ้า แผ่นดิน ตั้งตนเองเป็นมหาอุปราช
สำเร็จราชการแผ่นดิน ยามนั้น อาณาราษฎรทั้งปวงต่างมีความเดือนร้อนไปทุกหย่อมหญ้า
ขุนนาง ทั้งหลายต่างก็พยายามกำจัดตั๋งโต๊ะแต่ไม่สำเร็จ ด้วยตั๋งโต๊ะมีทหาร หนุ่มรูปงามคนหนึ่ง ชื่อว่า ลิโป้
เป็นคนมีฝีมือดี แต่มีน้ำใจหยาบช้า ตั๋งโต๊ะเลี้ยงลิโป้อย่างถึงขนาด จนลิโป้เรียกตั๋งโต๊ะว่าเป็นบิดา

     เมื่อตั๋งโต๊ะมีใจกำเริบ ทำการหยาบช้าต่อแผ่นดิน ขุนนางทั้งปวงที่ ภักดีแลรู้สึกเดือดร้อนแทนแผ่นดินนั้น
มีหลายคน ในจำนวนนั้นมี อยู่สามคน ที่ภายหลังต่อมา ได้มีส่วนที่ทำให้แผ่นดินจีนแบ่งออก
เป็นสามส่วน (เรียกว่า สามก๊ก) คือ

     คนหนึ่งนั้นชื่อโจโฉ สืบเชื้อสายขุนนางมาแต่ปู่แลบิดา โจโฉได้เป็น ขุนนางมีความชอบ เพราะร่วม
อาสาปราบโจรโพกผ้าเหลือง โจโฉ อาสากลุ่มขุนนางทั้งปวงที่เกลียดชังตั๋งโต๊ะ จะเอากระบี่สั้นเข้าไป
ลอบฆ่าตั๋งโต๊ะ แต่โจโฉกระทำการไม่สำเร็จ โจโฉจึงต้องหลบหนี หัวซุกหัวซุน มารวบรวมสมัคร
พรรคพวกที่บ้านของตน ประกาศ ว่าจะกำจัดตั๋งโต๊ะศัตรูของแผ่นดินให้ได้

     คนหนึ่งนั้นชื่อเล่าปี่ แม้จะเป็นคนเข็ญใจแต่ก็มีศักดิ์เป็นอาของพระ เจ้าเหี้ยนเต้
เล่าปี่ มีพี่น้องร่วมสาบานสองคน คนหนึ่งนั้นชื่อกวนอู กับอีกคนหนึ่งชื่อเตียวหุย
เล่าปี่ได้เป็นขุนนางด้วยมีความชอบจาก การอาสาปราบโจรโพกผ้าเหลือง มีอีกคนหนึ่งชื่อซุนเกี๋ยน
เป็นผู้มีความชอบเพราะเข้าอาสาแผ่นดิน ปราบโจรโพกผ้าเหลืองเช่นกัน ซุนเกี๋ยนเก็บตราหยก
ของแผ่นดิน ได้จากบ่อน้ำร้างแห่งหนึ่ง แลซ่อนไว้หวังจะมิให้ผู้ใดได้ รู้แต่ก็ปิด ไม่มิด
จนเมื่อซุนเกี๋ยนตายแล้ว ซุนเซ็กลูกซุนเกี๋ยนจึงมาตั้งซ่องสุม ผู้คนที่เมืองกังตั๋ง ซึ่งเป็นสถาน
ที่เกิดเรื่องการแตกทัพเรือของโจโฉ ที่ลุงอ่ำจะกล่าวถึง

     เมื่อตั๋งโต๊ะตั้งตนเองเป็นมหาอุปราช ผู้คนทั้งหลายพยายามกำจัด ตั๋งโต๊ะแต่ไม่สำเร็จ
แต่ละคนจึงต้องหลบหนีกันไปคนละทิศคนละ ทาง แลตั้งตัวแข็งข้อต่อตั๋งโต๊ะ

     ต่อมา มีหญิงงามคนหนึ่ง ชื่อว่านางเตียวเสี้ยน เป็นลูกเลี้ยงขุนนาง ที่ชื่ออ้องอุ้น
อาสาบิดาใช้มารยาหญิงลวงให้ลิโป้ฆ่าตั๋งโต๊ะจนสำเร็จ ยามนั้น แผ่นดินก็เกิดจลาจลหนัก
ด้วยลิฉุย กับกุยกี ขุนนางที่เป็น พวกของตั๋งโต๊ะ ครั้นสิ้นตั๋งโต๊ะแล้ว ก็กำเริบเสิบสาน
กระทำการชั่ว ต่อแผ่นดิน หัวเมืองทั้งหลายต่างพากันแข็งข้อ พระเจ้าเหี้ยนเต้ใน
ขณะนั้น จึงมีรับสั่งให้หาตัวโจโฉเข้ามาช่วยปราบ ครั้นโจโฉปราบ สำเร็จลงแล้ว โจโฉก็พาพระเจ้าเหี้ยนเต้
มาตั้งราชธานีขึ้นใหม่ ชื่อว่า เมืองฮูโต๋ แล้วตั้งตนเองขึ้นเป็นมหาอุปราชผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน
และพยายามปราบปรามหัวเมืองที่แข็งข้อทั้งหลาย

     โจโฉนั้น เป็นผู้มีใจกำเริบหยาบช้า มิได้เคารพในพระเจ้าเหี้ยนเต้
ทำกริยากำเริบเอิบเอื้อมต่อพระเจ้าเหี้ยนเต้ จนต้องรำพึงกับพระ มเหสีว่า

     “ตัวเราได้เสวยราชสมบัติมีแต่ความระกำใจ ครั้งตั๋งโต๊ะนั้นก็ทำ หยาบช้าแก่เรา
เป็นอันมาก ครั้งลิฉุย กุยกี ก็คิดทำอันตรายแก่เรา ต่างๆ ครั้งนี้ เราคิดว่าโจโฉทำน
ุบำรุงแผ่นดิน ก็กลับมาทำหยาบช้า แก่เราอีกเล่า อันชีวิตของเรากับเจ้านี้
ไม่รู้จักว่าความตายจะมาถึง วันใด”

     ครั้นแล้ว พระเจ้าเหี้ยนเต้จึงทรงเขียนหนังสือรับสั่งด้วยโลหิตให้ กำจัดโจโฉเสีย
หนังสือสามก๊กกล่าวถึงความตอนนี้ว่า ...

     พระเจ้าเหี้ยนเต้ จึงเอาพระแสงแทงนิ้วพระหัตถ์ ให้โลหิตไหล ออกมา แล้วเอาเขียนลง
กับแพรขาว...

     หนังสือรับสั่งบนแพรขาวที่เขียนด้วยโลหิตนี้ ทำให้ตังสิน ขุนนางผู้ สัตย์ซื่อ รวมกับขุนนาง
อีกห้าคน รวมทั้งม้าเท้ง เจ้าเมืองเสเหลียง กระทำสัตย์สาบานลงชื่อพร้อมกันว่า
จะกำจัดโจโฉ ครั้นแล้วม้าเท้ง ก็คิดถึงเล่าปี่ จึงชวนเล่าปี่ให้ร่วมลงชื่อเป็นเจ็ดคน
หนังสือสามก๊ก เล่าเนื้อความตอนนี้ไว้ว่า

     “ตังสินจึงเอาพระอักษรนั้นให้เล่าปี่ดู เล่าปี่เห็นพระอักษรแล้วคิด สงสารก็ร้องไห้
ตังสินจึงเอาหนังสือสัญญาซึ่งคิดจะทำการด้วยกัน ทั้งหกคนให้เล่าปี่ดู
เล่าปี่จึงว่าซึ่งท่านคิดอ่านกำจัดศัตรูราชสมบัติ เสียนั้น เราจะขอทำการด้วย
ตังสินจึงว่า แม้ท่านจะคิดทำนุบำรุง แผ่นดินด้วยเรา ก็ให้เขียนหนังสือสัญญาไว
้เป็นสำคัญ จะได้ช่วย ทำการสืบไป เล่าปี่ก็เขียนหนังสือสัญญาเข้าชื่อด้วยอีกคนหนึ่งนั้น
ให้ตังสินแล้วกำชับว่า ซึ่งจะทำการครั้งนี้ ให้ท่านคิดตรึกตรองจงดี แม้แพร่งพรายไป
การเราจะไม่สำเร็จ จะเสียท่วงที”

     ครั้นต่อมา ตังสิน ไม่เห็นช่องทางจะกำจัดโจได้ ก็ป่วยลงเป็นไข้ใจ
แต่คนทั้งปวงไม่รู้รู้แต่ว่าป่วย พระเจ้าเหี้ยนเต้จึงใช้ให้หมอหลวง คนหนึ่ง ชื่อเกียดเป๋ง
ไปรักษาตังสินวันหนึ่งตังสินละเมอด่าโจโฉ เกียดเป๋งจึงรู้ความลับว่าตังสินคิดฆ่าโจโฉ
แลว่า ตนเองก็มีน้ำใจ คิดจะสนองคุณพระเจ้าเหี้ยนเต้อยู่ แล้วตัดนิ้วมือของตนเอาโลหิต
ปนสุรา ดื่มสาบานให้ตังสินคลายใจ พร้อมทั้งอาสากับตังสินว่าตน ซึ่งรักษาโรคปวดศรีษะ
ให้โจโฉอยู่ จะลอบฆ่าโจโฉให้ด้วยยาพิษ แต่เกียดเป๋งกระทำการไม่ตลอด
ด้วยบ่าวในบ้านของตังสินลอบนำ เนื้อความไปบอกให้โจโฉล่วงรู้ความเสียก่อน
เมื่อโจโฉจับได้ก็ให้ตี เกียดเป๋งหนักหนาจนสลบไป แล้วแก้ให้ฟื้นขึ้น ทำเช่นนี้เป็นหลาย
ครั้ง เกียดเป๋งก็ไม่กลัวความตาย และไม่ซัดพวกเพื่อนให้โจโฉได้รู้
เนื้อความในหนังสือสามก๊กเล่าไว้ว่า

     โจโฉจึงถามเกียดเป๋งว่า ผู้ใดใช้มึงเอายาพิษมาใส่ให้กูกิน เกียดเป๋ง จึงว่า ผู้ใดจะ
ได้ใช้สอยกูก็หาไม่ โจโฉได้ฟังดังนั้นก็โกรธ จึงให้ตี เกียดเป๋งเป็นอันมาก
ตังสินเห็นโจโฉตีเกียดเป๋งดังนั้น ก็ให้เกิด ร้อนใจดังนั่งอยู่ในกลางกองเพลิง
โจโฉจึงถามเกียดเป๋งว่า เดิมนิ้ว มือของมึงนั้นครบสิบนิ้วเหตุใดยังอยู่แต่เก้านิ้ว
เกียดเป๋งจึงว่า กูตัดนิ้วมือออกสาบานว่า จะฆ่ามึงเสียให้จงได้

     โจโฉได้ฟังดังนั้นก็โกรธ ให้ทหารตัดนิ้วมือเกียดเป๋งเสียทั้งเก้านิ้ว แล้วโจโฉจึงว่า
แก่เกียดเป๋งว่า มึงตัดนิ้วเสียนิ้วเดียวจึงทำร้ายกูไม่ได้ บัดนี้กูตัดเสียอีกเก้านิ้ว
มึงจงเร่งคิดการทำร้ายกูให้สำเร็จเถิด เกียด เป๋งจึงว่า ปากกูยังมี ลิ้นกูพอจะด่ามึง
ได้อยู่อีก โจโฉจึงสั่งให้ทหาร ตัดลิ้นเกียดเป๋งเสีย เกียดเป๋งจึงร้องว่า
อย่าทำลำบากแก่เราเลย จงแก้มัดเสียเถิด เราจะบอกเนื้อความแล้ว โจโฉได้ฟังดังนั้น
ก็ห้าม ทหารไว้ แล้วสั่งให้แก้มัดเสีย

     เกียดเป๋งลุกขึ้น ผินหน้าไปข้างทิศพระราชวัง กราบถวายบังคม พระมหากษัตริย์
แล้วจึงว่า ตัวข้าพเจ้าเป็นข้าราชการในแผ่นดิน บัดนี้มีศัตรูทำจลาจล
ต่อราชสมบัติ ข้าพเจ้าคิดจะทำนุบำรุงแผ่นดิน บัดนี้ไม่สมความคิด
เกียดเป๋งก็เอาศรีษะโดนเข้ากับเสาศิลา ศรีษะ นั้นก็แตกตาย

เนื้อความในหนังสือสามก๊กกล่าวว่า

     โจโฉจึงสั่งให้ทหารทั้งปวงเข้าค้นเรือนตังสิน ได้หนังสือซึ่งเขียน ด้วยโลหิต
ในแพรขาว กับหนังสือซึ่งลงชื่อสบถกันนั้น ออกมาให้ โจโฉ โจโฉรับเอา
หนังสือสองฉบับนั้นมาอ่านดู ก็รู้ว่า หนังสือใน แพรขาวนั้นพระเจ้าเหี้ยนเต้
คิดอ่านให้ทำ แลหนังสือซึ่งสาบานกัน ไว้นั้น มีชื่อเล่าปี่ด้วย

     โจโฉจึงเอาหนังสือสองฉบับนั้น ให้ที่ปรึกษาทั้งปวงดู แล้วว่า พระเจ้าเหี้ยนเต้คิดให้
ทำร้ายแก่เราผู้มีความชอบ บัดนี้เราจะ ให้เนรเทศเสียจากราชลมบัติ
จัดเอาเชื้อพระวงศ์ซึ่งมีสติปัญญา ตั้งขึ้นเป็นเจ้าแผ่นดินแทน ท่านทั้งปวงจะเห็น
ประการใด

     ที่ปรึกษาทั้งปวงพากันทัดทาน โจโฉก็ฟังคำทัดทานนั้น แต่ใจนั้น โกรธนัก
สั่งให้นำนางตังกุยหุยพระสนมไปฆ่าเสีย และแต่นั้นมา โจโฉก็ยิ่งกระทำกำเริบต่อ
พระเจ้าเหี้ยนเต้หนักขึ้นไปอีก

     โจโฉยกทัพออกปราบเล่าปี่และหัวเมืองทั้งหลาย จนเล่าปี่นั้นแตก หนีกระจัดพลัดพราย
ครั้งหนึ่งโจโฉจับตัวกวนอูได้ แต่ก็ไม่ฆ่าเสีย กลับเลี้ยงดูกวนอูไว้
หวังจะได้กวนอูไว้เป็นทหารของตัว โจโฉเลี้ยง ดูกวนอูถึงขนาด
สามวันโจโฉก็ให้แต่งโต๊ะไปให้กวนอูกินครั้งหนึ่ง ห้าวันครั้งหนึ่ง กวนอูนั้นระลึกถึง
คุณของโจโฉ แต่ก็มีความสัตย์ซื่อ ต่อเล่าปี่อย่างมั่นคงมิได้เข้าด้วยโจโฉ

     ขณะเมื่อกวนอูอยู่ด้วยโจโฉได้อาสาโจโฉออกรบกับงันเหลียง บุนทิว
ซึ่งเป็นทหารเอกของอ้วนเสี้ยวและฆ่าทหารเอกทั้งสองคนให้แก่โจโฉ จนเมื่อกวนอูรู้ข่าวว่า
เล่าปี่หลบหนีโจโฉไปอาศัยอยู่กับอ้วนเสี้ยวที่ เมืองกิจิ๋ว ก็ขึ้นม้าพาพี่สะใภ้ซึ่งเป็นภรรยา
ของเล่าปี่นั่งเกวียนตีหัก ด่านออกไปหาเล่าปี่ ครั้นพบเล่าปี่เตียวหุยแล้ว
ได้พบกับจูล่งซึ่งเป็น ทหารที่มีฝีมือเก่งกล้า จึงพากันยกออกจากแดนเมืองของ
อ้วนเสี้ยว ไปตั้งเกลี้ยกล่อมซ่องสุมผู้คนอยู่ที่เมืองยีหลำ

     ก่อนที่ซุนเซ็กจะตายนั้น ได้สั่งความฝากฝังการทั้งปวง ให้เตียวเจียว
แลจิวยี่ ช่วยกันทำนุบำรุงซุนกวน จิวยี่จึงให้ไปเกลี้ยกล่อมเชิญโลซก
ผู้มีสติปัญญา มีความกตัญญู มาไว้ช่วยคิดการของเมืองกังตั๋งต่อไป
ครั้งนั้น จูกัดกิ๋น โกะหยง และผู้มีสติปัญญาแลมีฝีมือ เป็นอันมาก
มาเข้าเกลี้ยกล่อมอยู่ด้วยซุนกวน เมืองกังตั๋งจึงบริบูรณ์และเข้มแข็ง
แลจิวยี่นั้นเห็นว่า แผ่นดินกำลังจะร่วงโรย จึงปรารภความคิดของตน
ให้โลซกฟังว่า ตนนั้นใคร่ทำการให้กว้างขวางใหญ่หลวงออกไป อยาก
จะปราบปรามหัวเมืองทั้งปวงให้มาอยู่ในอำนาจของซุนกวนทั้งสิ้น

     ครั้นต่อมา โจโฉได้ยกทัพออกมาปราบปรามหัวเมืองเป็นหลายครั้ง
เล่าปี่นั้นเสียทีแก่ทัพของโจโฉ ต้องหลบหนีไปอยู่กับเล่าเปียวที่เมือง
เกงจิ๋ว ส่วนอ้วนเสี้ยวนั้นป่วยแล้วตาย บุตรอ้วนเสี้ยวต่างแก่งแย่งกัน
จะเป็นใหญ่ ในที่สุดก็เสียเมืองทั้งสิ้นให้แก่โจโฉ

     เล่าปี่เมื่ออยู่กับเล่าเปียว ได้อาสาเล่าเปียวรบ เล่าเปียวไว้ใจให้เล่าปี่ กวนอู เตียวหุย จูล่ง
แยกย้ายกันออกไปรักษาด่านของเมืองเกงจิ๋ว ขณะนั้น ภรรยาเล่าปี่ได้ให้กำเนิดบุตรชาย
เล่าปี่ตั้งชื่อให้ว่า อาเต๊า ส่วนนางชัวฮูหยินภรรยาของเล่าเปียว คอยเฝ้าคิดจะฆ่าเล่าปี่เนืองๆ
จึงยุยงเล่าเปียวจะให้ผิดใจกับเล่าปี่ เล่าปี่ต้องหนีไปอยู่เมืองซินเอี๋ย เมื่อเล่าปี่มาอยู่เมืองซินเอี๋ย
ได้พบกับอาจารย์สุมาเต็กโชผู้มีปัญญา และได้ซีซีกับตันฮกผู้มีปัญญามาเป็นที่ปรึกษา
ครั้นเมื่อโจโฉลวงเอา ตัวซีซีไปจากเล่าปี่ได้ ซีซีบอกให้เล่าปี่ไปเชิญขงเบ้งมาเป็นที่ปรึกษา
เล่าปี่จึงสู้อุตส่าห์เฝ้าเพียรไปเชิญขงเบ้งถึงสามครั้ง ขงเบ้งจึงยอมมา ทำราชการอยู่ด้วยเล่าปี่
แล้วขงเบ้งกับเล่าปี่ก็เริ่มตั้งเกลี้ยกล่อมผู้คน จะคิดทำการใหญ่สืบไป

     ข้างฝ่ายโจโฉ ได้สุมาอี้มาเป็นที่ปรึกษา จัดตระเตรียมทัพบกทัพเรือ ยกลงมาปราบปราม
เมืองเกงจิ๋ว เมืองกังตั๋งแลหัวเมืองชายฝั่งทะเล ทั้งปวง ขณะนั้น เล่าเปียวป่วยหนักใกล้ตาย
จึงเรียกหาเล่าปี่เข้ามา หวังจะฝากฝังการทั้งปวง ด้วยเห็นว่าบุตรของตนยังอ่อนเยาว์ไม่มี สติปัญญา
ขณะสั่งเสียนั้น ครั้นพอรู้ข่าวว่าโจโฉยกมาใกล้เมืองแล้ว เล่าปี่กับพวกก็รีบกลับเมือง อยู่มาไม่นาน
เล่าเปียวก็ตายลง เล่าจ๋อง ผู้บุตรได้เป็นเจ้าเมืองแทนบิดา แต่กลับไปอ่อนน้อม ออกไปคำนับ
ยกเมืองให้โจโฉ โจโฉจึงให้ฆ่าเสียเมืองเกงจิ๋วก็ตกแก่โจโฉ

     ส่วนเล่าปี่ถูกกองทัพโจโฉตีแตกกระจัดกระจาย จูล่งนั้นตีฝ่าทหารกองทัพใหญ่ของโจโฉพา
อาเต๊าบุตรของเล่าปี่ที่ยังเป็นทารกน้อย ออกมาได้ เล่าปี่จึงพากันยกหลบหนีไปอยู่กับเล่ากี๋
ผู้บุตรคนโตของ เล่าเปียวที่เมืองกังแฮ

     เรื่องของโจโฉแตกทัพเรือ เริ่มต้นจากตรงนี้ .....

     แค่เล่าที่มา ยังไม่ได้เล่าเรื่องที่ตั้งใจเลย ลุงอ่ำก็เหนื่อยเสียแล้ว เอ้า หลานๆ คนไหน
อยากฟังลุงอ่ำเล่า ยกมือเร็ว

     เพื่อจะให้เข้าใจเรื่องของโจโฉแตกทัพเรืออย่างถึงอรรถรส ลุงอ่ำขอ ย้อนเล่าสักเล็กน้อย ซึ่งเราจะได้เห็น
สติปัญญาของขงเบ้ง ตัวละคร สำคัญตัวหนึ่งของโจโฉแตกทัพเรือ

     เล่าปี่นั้นสู้อุตส่าห์เฝ้าเพียรไปเชิญขงเบ้งที่บ้านถึงสามครั้ง ขงเบ้งจึง ยอมให้พบ แลเมื่อเห็นว่าเล่าปี่
ให้ความนับถือโดยสุจริต ขงเบ้งก็จึง ยอมมาเป็นที่ปรึกษาให้แก่เล่าปี่ แม้จะพิเคราะห์หยั่งรู้ว่า การจะทำ
การให้สำเร็จนั้นยากกว่ายากนัก

     การเฝ้าพากเพียรไปเชิญขงเบ้งผู้มีสติปัญญาถึงสามครั้ง คนจีน ตราบเท่าทุกวันนี้ ยังใช้เป็นคำ
สำนวนที่พูดกัน เช่น พวกคนจีนแต้จิ๋ว มีคำสำนวนว่า ซาเชี่ย แปลว่าเชิญสามครั้ง หมายถึงการพากเพียรไป
ขอร้องให้ท่านผู้มีสติปัญญาช่วย

     เมื่อเล่าปี่ได้ขงเบ้งมาเป็นที่ปรึกษาแล้ว ก็คารวะเลี้ยงดูขงเบ้ง ตั้งเป็น ที่อาจารย์ผู้ใหญ่ แม้ขงเบ้งจะมีอายุ
อ่อนกว่า เมื่อขงเบ้งว่ากล่าวสิ่งใด เล่าปี่ก็เชื่อถือสิ้น แล้วก็ให้ตั้งเกลี้ยกล่อมซ่องสุมฝึกปรือทหารที่เมืองซินเอี๋ยนั้น

      กิตติศัพท์ของเล่าปี่ล่วงรู้ไปถึงเมืองฮูโต๋ เมื่อโจโฉคิดกำเริบ มีดำริจะ ยกกองทัพมาตีหัวเมือง
ชายทะเล แฮหัวตุ้นจึงอาสาโจโฉยกมาตีเล่าปี่ ที่เมืองซินเอี๋ยก่อนเพราะเห็นว่าหากปล่อยไว
้การกำจัดเล่าปี่จะขัดสน โจโฉจึงให้แฮหัวตุ้นคุมพลสิบหมื่นยกมา ซีซีเตือนว่า บัดนี้เล่าปี่ได้ที่
ปรึกษาผู้มีปัญญา คือขงเบ้ง การจะรบกับเล่าปี่ ให้แฮหัวตุ้นเร่งระวัง ให้จงดี แฮหัวตุ้นไม่เคยได้ยินว่า
ขงเบ้งคือผู้ใดจึงประมาท ถูกลวงให้ ยกไล่ตามตีจูล่งกับเล่าปีในเวลาพลบค่ำ จนล่วงเข้าไปถึงทุ่งพกบ๋อง
นอกเมืองซินเอี๋ย ซึ่งเป็นป่าแขมแลเป็นที่คับขัน ครั้นเวลาประมาณ ยามเศษ คนทั้งสิบหมื่นของ
แฮหัวตุ้น ได้ยินเสียงข้าศึกโห่ร้องตีออก มาทุกทิศทุกทาง ก็พากันวิ่งหนีแตกตื่น
เหยียบกันตายเป็นอลหม่าน กองทัพแฮหัวตุ้นก็เสียทีแก่ปัญญาของขงเบ้ง ฝ่ายกวนอูเตียวหุยจูล่ง
แลผู้คนทั้งปวง ครั้นมีชัยชนะดังนั้น ก็ชวนกันสรรเสริญว่าปัญญาแล ความคิดของขงเบ้งนั้น
เห็นปรากฏว่าดีจริง

      หลังจากได้ชัยชนะแล้ว ขงเบ้งจึงว่าแก่เล่าปี่ว่า หากต้องต่อสู้กับโจโฉ จำต้องเอาเมืองเกงจิ๋วมาเป็น
ที่มั่นด้วยเมืองเกงจิ๋วกว้างขวางบริบูรณ์ เล่าปี่ก็มิยอมทำตามคำของขงเบ้ง
ครั้นโจโฉยกกองทัพมาอีกครั้งหนึ่ง เป็นคนห้าสิบหมื่น เล่าจ๋องออกไปคำนับยกเมืองให้โจโฉๆ
จึงฆ่าเสีย ส่วนเล่าปี่ต้องพาอาณาประชาราษฎร หลบหนีออกจากเมืองซินเอี๋ย แลถูกกองทัพโจโฉไล่ตามตี
แตกกระจัดกระจายต้องหลบหนีไปอยู่ที่ เมืองกังแฮกับเล่ากี๋บุตรคนโตของเล่าเปียว ตามที่เล่ามาแล้ว

      ครั้นโจโฉรู้ว่าเล่าปี่หนีไปได้ฉะนั้น จึงคิดว่าน่าที่เล่าปี่จะรุกไปตีเมือง กังเหลงอีกเป็นมั่นคง
แลถ้าเล่าปี่ได้เมืองกังเหลงแล้ว ก็จะตั้งมั่นได้ จึงหารือกับที่ปรึกษาทั้งปวง แลว่า ยิ่งหากนานไป
ข้างหน้า เล่าปี่เป็น น้ำหนึ่งใจเดียวกับพวกซุนกวน เห็นจะทำการต่อไปได้ยาก จำเราจะ
ต้องรีบกำจัดเสีย ซุนฮิวที่ปรึกษาจึงแนะให้มีหนังสือชักชวนซุนกวน มาเที่ยวเล่นป่า ณ เมืองกังแฮ แล้วคิดอ่านชวนกันจับตัวเล่าปี่ให้ได้ โจโฉก็ทำตามคำที่ปรึกษา หนังสือสามก๊กเล่าว่าดังนี้

      โจโฉเห็นด้วยจึงแต่งหนังสือใช้ให้คนถือไปเมืองกังตั๋ง แล้วจึงให้ตระเตรียมกองทัพบกทัพเรือไว้ แสร้งให้กิตติศัพท์ปรากฏเลื่องลือไปว่า ทหารมหาอุปราชยกมาครั้งนี้พลร้อยหมื่น แลเรือรบซึ่งทอดอยู่ชาย
ทะเลนั้น ดังหนึ่งจะเต็มไปทั้งมหาสมุทร ข้างทัพบกนั้นก็ให้ทำค่าย รายต่อกันไประยะทางถึงสามพันเส้น

      เนื้อความต่อจากนี้ไป ลุงอ่ำคัดลอกมาจากหนังสือสามก๊ก ฉบับหอพระสมุด หรือฉบับเจ้าพระยา
พระคลัง (หน) ด้วยลุงอ่ำไม่สามารถ ละเลยเนื้อความซึ่งปราชญ์ของเราแต่งไว้อย่างไพเราะงดงามเหล่านี้
ได้เลย หลานทุกคนควรได้อ่านเนื้อความบางตอนอย่างเต็มบริบูรณ์ ก่อนที่ลุงจะเล่าอย่างย่อๆ
ต่อไป ดังนี้

      ลุงอ่ำอยากให้หลานๆทุกคน อ่านเนื้อความตอนที่ลุงอ่ำลอกมาทั้งสิ้น ๖ วรรคนี้ ให้ได้
สักสามสี่ครั้ง โดยแต่ละครั้งที่อ่าน ขอให้เวลาห่างกันสักหน่อย กับทั้งขอให้ตั้งใจอ่าน
อย่างจริงจัง พินิจพิเคราะห์ หลานๆจะได้เริ่มสัมผัสกับ "รสประหลาด" ตามที่ยาขอบ
ท่านกล่าวถึงนั้น

      อรรถรสดังกล่าวนี้ เป็นสิ่งที่เกิดโดยปัญญาของปราชญ์ เป็นสมบัติที่มีคุณค่าของ
แผ่นดินเรา