ห้องเรียนสีชมพู

แหล่งเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โดยสำนักเทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอน สพฐ.

๑.ความหมายของปริศนาคำทาย
ปริศนาคำทาย หมายถึง ปัญหาหรือคำถามซึ่งผู้ถามอาจจะถามตรง ๆ หรือถามทางอ้อมก็ตาม คำถาม
อาจจะใช้ถ้อยคำธรรมดาเป็นภาษาร้อยแก้ว หรือจะมีสัมผัสแบบภาษาร้อยกรองก็ได้ ภาษาที่ใช้นั้นเป็น
ภาษาสั้น ๆ ง่าย ๆ กระชับความ แต่ยากแก่การตีความในตัวปริศนาอยู่บ้าง ส่วนคำไข (คำตอบ) มักจะ
เป็นสิ่งที่พบเห็นในชีวิตประจำวันในสมัยนั้น ๆ และในบางคำถามมักจะมีเค้าหรือแนวทางสำหรับคำตอบ
ซึ่งผู้ตอบจะต้องใช้ความสังเกต ความคิดและไหวพริบในการคิดหาคำตอบ
๒. ที่มาของปริศนาคำทาย
ปริศนาคำทาย เกิดจากความต้องการลองภูมิปัญญากัน จึงมีการทายปริศนา ในสมัยก่อนนิยมเล่นกันทั้ง
เด็กและผู้ใหญ่ มักจะเล่นกันในยามว่างจากการทำงาน
๓. ลักษณะของปริศนาคำทาย
๓.๑ นิยมใช้คำคล้องจอง ซึ่งบ่งบอกถึงความเป็นคนเจ้าบทเจ้ากลอน ทำให้จดจำได้ง่าย
๓.๒ ไม่นิยมถามตรง ๆ แต่จะใช้สิ่งเปรียบเทียบ
๓.๓ มีการท้าทายให้ผู้ไขปริศนาพยายามคิด
๔. ประเภทของปริศนาคำทาย
๔.๑ ปริศนาคำทายเกี่ยวกับปรากฏการณ์ธรรมชาติ เช่น อะไรเอ่ยเขียวชอุ่มพุ่มไสวไม่มีใบมีแต่เม็ด=ฝน
๔.๒ ปริศนาคำทายเกี่ยวกับพืช เช่น อะไรเอ่ยต้นเท่าครกใบปรกดิน= ตะไคร้
๔.๓ ปริศนาคำทายเกี่ยวกับสัตว์ อะไรเอ่ย สี่เท้าเดินมาหลังคามุงสังกะสี = เต่า
๔.๔ ปริศนาคำทายเกี่ยวกับอาชีพ อะไรเอ่ย ข้างโน้นก็เขาข้างนี้ก็เขาเรือสำเภาแล่นตรงกลาง = กี่ทอผ้า
๔.๕ ปริศนาคำทายเกี่ยวกับอวัยวะ อะไรเอ่ยไม่ใกล้ไม่ไกลมองเห็นรำไร = จมูก
๔.๖ ปริศนาคำทายเกี่ยวกับศาสนา-ประเพณี อะไรเอ่ย หัวเป็นหนามถามไม่พูด = พระพุทธรูป
๔.๗ ปริศนาคำทายเกี่ยวกับวรรณกรรม พระรามชอบสีอะไร = สีดา
๔.๘ปริศนาคำทายเกี่ยวกับเชาว์ปัญญา อะไรอยู่บนฟ้า = วรรณยุกต์โท
๕. วิธีการเล่นปริศนาคำทาย
บรรดาสมาชิกในครอบครัวหรืออาจจะมีเพื่อนบ้านใกล้เรือนเคียงมาร่วมด้วยก็ได้ จะนั่งล้อมวงกันหรือนั่ง
ตามสบาย ผู้ทายจะผลัดกันทายแล้วแต่ใครจะคิดปัญหาได้ ถ้ามีผู้ตอบถูกผู้ตอบมีสิทธิลงโทษผู้ทายตาม
แต่จะตกลงกัน และเช่นเดียวกันหากผู้ตอบตอบผิด ผู้ทายก็มีสิทธิลงโทษผู้ตอบ เมื่อปฏิบัติตามกฏ ก็
เริ่มต้นทายปริศนาใหม่ต่อไป
๖. ประโยชน์ที่ได้รับ
๖.๑ ผู้เล่นได้รับความสนุกสนานเพลิดเพลิน
๖.๒ ฝึกให้ผู้เล่นเป็นผู้มีนิสัยช่างสังเกต ช่างคิด
๖.๓ ผู้เล่นจะได้รับความรู้ด้านต่าง ๆ เช่น สำนวนภาษา สังคมวิทยา และธรรมชาติวิทยา
๖.๔ ใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์
๗. แหล่งเรียนรู้
๗.๑ หนังสือคติชนวิทยา ภาษากับวัฒนธรรม (อจท)
๗.๒ http://www.thaifolk.com/doc/riddle.htm
รวบรวมโดย อ.ภาทิพ ศรีสุทธิ์ อ.สุกานดา ปาลิโพธิ หมวดวิชาภาษาไทยโรงเรียนสุราษฎร์ธานี


ตัวอย่างปริศนาคำทายจากเว็บ http://www.thaifolk.com/doc/riddle.htm
     
 

ปริศนาคำทาย

1. อะไรเอ่ย กาก็ไม่ใช่ แร้งก็ไม่ใช่ บินเคว้ง ๆ อยู่ข้างเขา 

2. อะไรเอ่ย มันดำเหมือนกา บินมาเหมือนนก มีหนามที่ตานกอะไร 

3. อะไรเอ่ย สองหัตถ์ ยกป้องพักตรา มีแปดบาทา พาข้างจรดล 

4. อะไรเอ่ย เขียวเหมือนพระอินทร์ บินเหมือนนก มีศรปักอก ว่านกก็ไม่ใช่ 

5. อะไรเอ่ย รี ๆ เหมือนใบพลู ตรงกลางมีรู ข้าง ๆ มีขน 

6. อะไรเอ่ย ชื่ออยู่ในดิน ตัวบินบนเวหา 

7. อะไรเอ่ย สองตีนบังแดด แปดตีนเดินมา 

8. อะไรเอ่ย ชื่อยู่ในครัว ตัวอยู่ในป่า 

9. อะไรเอ่ย สี่ตีนเดินมา หลังคามุงกระเบื้อง 

10. อะไรเอ่ย บินมาเหมือนนก สองมือกุมอก นกก็ไม่ใช่ 

11. อะไรเอ่ย ทอดแหในอากาศ คอยพิฆาตแมลง 

12. อะไรเอ่ย ชื่อแรกดูน่ากลัว ชื่อหลังเกลือกกลั้วอยู่กับคน 

13. อะไรเอ่ย ตัวเล็กกระจิดริด อวดฤทธิ์กับพระจันทร์ 

14. อะไรเอ่ย ซ่อนเล็บกัดตาย ยิ่งใหญ่อยู่ในป่า 

15. อะไรเอ่ย หัวลงดิน ตีนชี้ฟ้า 

16. อะไรเอ่ย ตัวอยู่กับหมา แต่ลูกมากับฝน 

17. อะไรเอ่ย แปดขาเดินมา เอามือปิดหน้า หลังคามุงสังกระสี 

18. อะไรเอ่ย แบกหอกขึ้นภูเขา แบกสำเลาลงท่า 

19. อะไรเอ่ย สองตีนบังแดด แปดตีนเดินวน ต่ำเตี้ยหน้ามน มีนามว่าอะไร 

20. อะไรเอ่ย คุดคู้อยู่ในถ้ำ พอค่ำ ๆ ออกร่ำร้อง 

21. อะไรเอ่ย คว่ำก็เดินได้ หงายก็เดินได้ 

22. อะไรเอ่ย สองตีนเดินมา หลังคามุงจาก

23. อะไรเอ่ย ชื่ออยู่บนฟ้า ตัวอยู่ในน้ำ 

24. อะไรเอ่ย มีนามว่าผี แต่ไม่หลอกคน ตัวเรานี้นะเคยปะหลายคน

25. อะไรเอ่ย ไม่มีตีน ปีนต้นไม้ได้ 

 

จัดทำและนำเสนอโดย คุณครูภาทิพ ศรีสุทธิ์
กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนสุราษฎร์ธานี


สมุดเยี่ยม