คำศัพท์เรื่องรามเกียรติ์ ตอนศึกไมยราพ
ห้องเรียนสีชมพู ห้องเรียนรามเกียรติ์  

คำศัพท์

ความหมาย

กนิษฐา

น้อง
กรรมเวรา กรรมเวร บาปกรรมที่ได้ทำไว้
กระเดียด นำภาชนะใส่ของพักไว้ข้างสะเอว โดยเอามือจับขอบภาชนะไว้ เช่น กระเดียดกระจาด
กระเวน ตระเวน เที่ยวไป
กล้องแก้ว

กล้องมณี กล้องรัตนา กล้องวิเศษที่ไมยราพใช้เป่ายาวิเศษสะกดทัพพระรามให้หลับทั้งกองทัพ

กำแพงแลง กำแพงที่ก่อด้วยศิลาแลง
กุญชร ช้าง
กุณฑลสุรกานต์ เครื่องประดับหูอันเป็นแก้วมีค่า ซึ่งเรียกว่า แก้วสุรกานต์
กุมภัณฑ์ ยักษ์
กุลาหล โกลาหล เสียงกึกก้อง วุ่นวาย
โกฏิ จำนวนสิบล้าน
ไกรสร ราชสีห์ตระกูลหนึ่ง
ขุนกระบินทร์ ขุนกระบี่ พญาลิง ในที่นี้หมายถึง หนุมาน
เขจร ไปในท้องฟ้า คือบินไป เหาะไป
คชกรรม์ กิจการในทางปฏิบัติอันเกี่ยวกับช้าง เช่น การขี่ การคล้องจับ
คัคนานต์ ท้องฟ้า
จรจรัล เดินไป
จาบัล จาบัลย์ สะอึกสะอื้น ร้องไห้ เศร้าโศก
จุณ จุรณ ผง ของที่ป่น
ชลธาร ลำน้ำ ลำคลอง
ชำแรก แทรก แหวกลงไป
ชุลีกร ประนมมือไหว้
้เชษฐา พี่
ดาษดา มากมาย เกลื่อนกลาด
ตระหง่าน สง่า สูงเด่น
ตรีกูฏ สามยอด(ตรี = สาม; กูฏ = ยอด) ชื่อเขาในวรรณคดี
โตมร หอกซัด
ไตรดาล สามโลก
ไตรรัตน์ รัตนตรัย แก้ว ๓ ประการ คือ พระพุทธ
ไตรโลก

สามโลก หมายถึง โลกสวรรค์ โลกมนุษย์

 

ถวิลจินดา คิด
ทวาร ประตู
ทศพักตร์ สิบหน้า หมายถึง ทศกัณฐ์ (ทศ = สิบ ; )
ทินกร ผู้กระทำวัน คือ พระอาทิตย์ (ทิน = วัน ; )
ทิพยโสตนัยนา หูและตาทิพย์
ทิศาน , ทิศาศาน ด้าน ข้าง ทิศ
เทเวศ เทวดาผู้เป็นใหญ่
โทษกรณ์ โทษ อาชญา

 

ธรรมยุทธ การต่อสู้กันอย่างยุติธรรมและสุจริต
นักสิทธ์ ฤษี ผู้สำเร็จ
นิทรา นอน หลับ
นิมิต แปลงกาย สร้างขึ้น
นิล พลอยสีดำ หรือน้ำเงินแก่
บีฑา เบียดเบียน
พจนารถ คำพูด
พรรณราย งามผุดผ่อง สีเลื่อมระยับ
พระกาฬ พระยม เจ้าแห่งความตาย
พระขรรค์ ศาสตราวุธชนิดหนึ่งมีคม ๒ ข้าง ตรงกลาง
พระทรงสุบรรณ พระผู้ขี่ครุฑ หมายถึง พระนารายณ์ (สุบรรณของพระนารายณ์)
พระนารายณ์

พระเป็นเจ้าองค์หนึ่งในศาสนาพราหมณ์ ในโลก มี ๔ กร ถือตรี คทา จักร และสังข์

พระปิ่นโลเกศ ผู้เป็นปิ่นแห่งโลกอันยิ่งใหญ่ ในที่นึ้หมายถึง
พระยามัจจุราช เจ้าแห่งความตาย
พระยาไมยราพ พญายักษ์เจ้ากรุงบาดาลมีเวทมนตร์สะกดทัพถอดหัวใจไว้ที่เขาตรีกูฏ ได้มัจฉาลูกของหนุมานกับนางสุพรรณมัจฉาเลี้ยงเป็นบุตรบุญธรรม
พระราเมศ พระราม
พระลักษมณ์ ชื่อพระอนุชาองค์หนึ่งของพระราม
พระสี่กร พระนารายณ์
พระหริรักษ์ พระนารายณ์
พระหริวงศ์ พระราม
พริ้มเพริศ งามแฉล้ม
พลับพลา ที่ประทับชั่วคราวสำหรับเจ้านาย
พลากร กองทหาร
พลาญ ลาน
พาที คำพูด ถ้อยคำ
พานริน

ลิง

พิฆาต กำจัด ฆ่า ทำลาย
พินิจ ดูอย่างถี่ถ้วน พิจารณา ตรวจตรา
พิเภก ยักษ์ผู้เป็นน้องชายทศกัณฐ์ มีทัศนะขัดแย้งกับทศกัณฐ์อย่างรุนแรง ถูกขับไล่จึงมาอยู่รับใช้พระราม เป็นโหรมีหน้าที่พยากรณ์เหตุการณ์ล่วงหน้าให้พระรามรู้และให้คำแนะนำ
พิรากวน ชื่อพี่สาวไมยราพในเรื่อง รามเกียรติ์
โพยม ท้องฟ้า อากาศ
ไฟกาล ไฟประลัยกัลป์ ไฟล้างโลก
กุมรี แมลงภู่ แมลงผึ้ง
มัจฉา ปลา
มัจฉานุ ลูกหนุมานกับนางสุพรรณมัจฉา ตัวเป็นลิง หางเป็นปลา
มัชฌิมราตรี เวลาเที่ยงคืน
ยองใย เส้นใย ผุดผ่องเป็นน้ำเป็นนวล
ยาม คนเฝ้าสถานที่ ระยะเวลา ๓ ชั่วโมง (ภาษาโบราณ หรือ ร้อยกรอง)
โยธา กองทัพ

 

ไยไพ

เยาะเย้ย พูดให้อาย
รณรงค์ รบ
รัถยา ทางเดิน
ราพณ์ ยักษ์ ในเรื่องรามเกียรติ์เป็นชื่อเรียกทศกัณฐ์
ราหู

อสูรตนหนึ่ง ถูกจักรพระนารายณ์ตัดตัวขาดครึ่งเป็นเทวดาเข้าไปลักน้ำอมฤตดื่ม คนโบราณหรือจันทรคราสก็เพราะพระอาทิตย์ พระจันทร์ ชื่อเทวดาพระเคราะห์ตามตำราโหราศาสตร์

รุทร น่ากลัวยิ่ง ฤทธิรุทร หมายความว่า มีฤทธิ์อัน
ฤทธิรณ รบเก่ง
ลูกพระอาทิตย์ สุครีพ (เป็นพระอาทิตย์กับนางกาลอัจนา)
โลกธาตุ โลกทั้งหมด โลกทั้งสิ้น
วานรเผือกผู้ ลิงสีขาวเพศผู้เป็นลักษณะของหนุมาน
วายุบุตร หนุมาน (เป็นบุตรของวายุ หรือลม บางที่เรียก
วุฒิไกร ยิ่งด้วยความรู้ความเจริญ
เวท มนตร์ ถ้อยคำที่ผูกเป็นคาถา
ไวยวิก ยักษ์ลูกของนางพิรากวนในเรื่องรามเกียรติ์
สรวลสันต์ หัวเราะ
สังขาร์ สังขาร ร่างกาย
สังวร สำรวม เหนี่ยวรั้ง ความหวัง
สัประยุทธ์ รบพุ่ง ชิงชัยกัน
สาธารณ์ ดาษดื่น บางที่ใช้ในความหมายว่า ต่ำ
สิบแปดมงกุฏ วานรที่เป็นทหารเอกในกองทัพพระราม จำนวน เกยูร จังเกียง แต่ไม่ใช่กลุ่มพญาวานรอย่าง
สีหนาท เสียงกึกก้องดังราชสีห์
สีหบัญชร หน้าต่างสำหรับพระเจ้าแผ่นดินเสด็จออกให้ได้เฝ้าในโอกาสสำคัญ
สุธาธาร แผ่นดิน (ในวรรณคดีไทย)(สุธา กร่อนมาจาก พล
สุนทร งาม ดี ไพเราะ

สุริยวงศ์

วงศ์พระอาทิตย์
สุวรรณ ทอง
โสภา งาม
โสมนัส ปลาบปลื้ม เบิกบาน
โสฬส

สวรรค์ชันพรหม มี ๑๖ชั้น ใช้ในความหมายว่าสถานที่ที่มีความสุข

ไสยา ไสยาสน์ นอน
หกห้องสวรรค์ชั้นฟ้า สวรรค์ ๖ ชั้น ได้แก่
  ๑. จาตุมหาราชิก ๒.ดาวดึงส์ ๓.ยามะ ๔.ดุสิต ๕.นิมมานรดี ๖.ปรนิมมิตวสวัดดี
หน้าฉาน หน้าที่ประทับของพระเจ้าแผ่นดิน
เหมันต์ ฤดูหนาว
อวตาร การแบ่งภาคลงมาเกิดของพระนารายณ์
อาคม เวทมนตร์

 ห้องเรียนรามเกียรติ์  

จัดทำและนำเสนอโดย คุณครูภาทิพ ศรีสุทธิ์
กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนสุราษฎร์ธานี


สมุดเยี่ยม